Ali Ahmed Chhachhar Article Revised

This contains political point of view and can not be published

ڇا سنڌ جا شهري پاڪستان سان پيار  ڪندا؟

پاڪستان ملڪ تمام گهڻي جدوجهدن ۽ قربانين کان پوءِ حاصل ٿيل خطو آهي. هن خطي کي حاصل ڪرڻ لاءِ مختلف قومن قربانيون ڏنيون ڪنهن جان جي، ڪنهن مال جي، ڪنهن زمينن جي، ڪنهن قدرتي  وسيلن جي مطلب ته مختلف قسمن جون قربانيون ڏنيون ويون، پر ڇا انهن قربانين کان پوءِ به پاڪستان جو شهري پنهنجي پاڻ کي هڪ آزاد ۽ خودمختيار فرد سمجهي ٿو؟ ڇا ان فرد کي پنهنجو بنيادي حق ملي ٿو؟ پاڪستان ملڪ هڪ فيڊريشن طور تي ٺاهيو ويو ۽ هڪ ايگريمينٽ ٿيو هو. ڇا پاڪستان جا صوبا پنهنجي شهرن قدرتي وسيلن جي مالڪي ڪري رهيا آهن؟ ڇا انهن صوبن جي ماڻهن کي بنيادي سهولتون ملي رهيون آهن؟

ان ڳالھ ۾ ڪو شڪ نه آهي ته پاڪستان ڪجھ صوبن جي گڏجڻ سان ٺهيو ۽ ان جو ثبوت 1940 واري قرارداد آهي جنهن ۾مڪمل صوبائي خودمختاري جو ذڪر ٿيل آهي.

جيڪڏهن سنڌ جي ڳالھ ڪجي ته سنڌ سان ڪيترين ئي ناانصافيون ٿيون آهن هر دور ۾ سنڌ کي پوئتي ڪيو ويو آهي. ڇا سنڌ پاڪستان جو حصو آهي؟ يا پاڪستان جي نالي تي پنجاب سنڌ کي قالوني طور فتح ٿيل خطو سمجهي ٿو!! ڇا سنڌ ۽ سنڌين کي پنهنجو حق ملي رهيو آهي؟ پاڪستان ۾ جيڪي صوبا وفاق کي ٽيڪس ڏئي رهيا آهن ڇا وفاق انصاف ۽ ايمانداري سان صوبن کي پنهنجو حصو ڏئي رهيو آهي يا نه! ڇا صوبا پنهنجي وسيلن قدرتي معدنيات جا مالڪ آهن يا انهن جي معدنيات تي ٻيو ڪو ڌاڙو هڻي رهيو آهي؟

پاڪستان ۾ ڪل 156 تيل جي کوهن مان 121 تيل جا کوھ سنڌ ۾ آهن پاڪستان ۾ 14 لک ٽن تيل پيدا ٿيندو آهي جنهن ۾ 10 لک ٽن صرف سنڌ مان نڪرندو آهي تيل ۽ گيس کان علاوه ڪاري سون يعني ڪوئلي جا ذخيرا ماهرن جي مطابق 200 ارب ٽن کان به گهڻا سنڌ ۾ آهن جن جي ڪل رقم 25 کرب آمريڪي ڊالر ٻڌائي وئي آهي سنڌ جون ٻه بندرگاهون آهن ان جي باوجود ٻاهرايان جيڪو سامان ايندو آهي پهريان لاهور ۾ ويندو آهي اصل ۾ حق حيدرآباد شهر جو آهي ڇاڪاڻ جو حيدرآباد ڪراچي کي تمام گھڻو ويجهو آهي. سنڌ جي ٻن بندرگاهن بن قاسم پورٽ ۽ ڪراچي پورٽ جي ڪل آمدني 170 ارب روپين کان به گهڻي آهي ان کان علاوه سنڌ کان ڪيترائي اربين روپيه ٽيڪس جي مد ۾ وصول ڪيا ويندا آهن واپسي ۾ سنڌ کي ڪيترا پيسا ڏنا ويندا آهن؟ تيل، گيس، ڪوئلي جي وصولي کان علاوه معدنيات جهڙوڪ لوھ، تامبو، جست ۽ ڪيترائي قيمتي پٿرن جو قصير مقدار سنڌ ۾ لڀي ويندي آهي، ماهرن جي مطابق پاڪستان جي مجموعي بجيٽ جو 70 کان 75 فيصد سنڌ ادا ڪندي آهي. سنڌ جي تيل ۽ گيس جي پيداوار مان ئي اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته هر صوبو تيل ۽ گيس جو ڪيترو حصو ملڪ کي ڏيندو آهي

هڪ رپورٽ جي مطابق

سنڌ 71 سيڪڙو گيس پيدا ڪندو آهي، پنجاب 5 سيڪڙو گيس پيدا ڪندو آهي، ڪي پي ڪي 2 سيڪڙو گيس پيدا ڪندو آهي بلوچستان 20 سيڪڙو گيس پيدا ڪندو آهي انهن انگن اکرن مان اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته جيڪي صوبا سڀ کان گهڻي گيس پيدا ڪندا آهن انهن صوبن کي گيس نصيب نه ٿيندي آهي اگر جي ٿيندي به آهي ته ان ۾ تمام گهڻي لوڊشيڊنگ ڪئي ويندي آهي. ان کان علاوه صوبا تيل جو ڪيترو سيڪڙو پيدا ڪندا آهن مثال طور سنڌ 56 سيڪڙو تيل پيدا ڪندو آهي، پنجاب 25 سيڪڙو تيل پيدا ڪندو آهي، ڪي پي ڪي 18 سيڪڙو تيل پيدا ڪندو آهي، بلوچستان 0.1 سيڪڙو تيل پيدا ڪندو آهي.

هن مان اندازو لڳائي سگهجي ٿو ته سنڌ پنهنجي قدرتي وسيلن ۽ معدنيات مان ڪيترو حصو پاڪستان کي ڏئي رهي آهي ان جي باوجود سنڌ جا ماڻهون پراڻي زماني واري زندگي بسر ڪري رهيا آهن سنڌ جا ڪيترائي ڳوٺ اهڙا آهن جتي گيس بجلي بلڪل ئي نه آهي اڄ به ماڻهون ڪاٺين ۽ سڪلن ڇيڻن سان باھ ٻاري پنهجي ضرورتون پوريون ڪندا آهن ايترن قدرتي وسيلن جي باوجود سنڌين کي پنهنجي تاريخي ۽ قديمي سرزمين سنڌ تي پنهنجو اختيار نه آهي تمام اختيارات اسلام آباد ۽ لاهور ۾ ويٺل حڪمرانن وٽ آهن جيڪي سنڌ جي ڪاري اڇي جا مالڪ ٿيو ويٺا آهن ان کان علاوه اهي ئي سنڌ جي بي اختيار ڪرسي جو فيصلو ڪندا آهن اهي ئي سنڌ جي بيچيني جا ڪارڻ آهن ۽ اهي ئي فهاشي لساني ۽ مذهبي دهشتگرد مافيان ۽ گروهن جي سرپرستي ڪندا آهن ڪڏهن پنهنجن دلالن وڏيرن پيرن ۽ مذهبي پيشواهن جي ذريعي سنڌين کي انهن جي حق جي حاڪميت کان توجه هٽائڻ لاءِ گيم ڪري ٻٽي پاليسيون وڙهندا آهن.

سنڌ ۾ سنڌين کان سياسي معاشي ۽ قومي اختيار ختم ڪرڻ سان گڏوگڏ انهن کي انهن جي بنيادي انساني نعمتن کان به محروم رکيو ويو مثال طور سنڌ ۾ 70 لک ماڻهون هيپاٽيٽس جي مرض ۾ مبتلا آهن جن جي علاج لاءِ ڪا سهولت نه آهي نه ئي اسپتالون نه ئي بنيادي تعليم جي سهولتون آهن نه روڊ نه رستا نه ئي پيڻ جو صاف پاڻي ميسر آهي نه سنڌين لاءِ وفاقي ملازمتون نه ئي روزگار آهي ان کان علاوه ڌاريان سنڌين جي روزگار تي قابض ٿي ويا آهن سنڌ جي نوجوانن جي بيروزگاري جي وڌندڙ بيچيني سنڌي نوجوانن کي خودخوشي ڪرڻ تي مجبور ڪري ٿي ۽ اها ئي بيچيني غريب مزدور کي پنهنجن ٻچن کي وڪرڻڻ تي مجبور ڪري ٿي. سنڌي قوم تاريخ ۾ پنهنجي پاڻ کي ترقي يافتا قومن ۾ ڳڻائي چڪي آهي اڄ اها ٻين قومن کان تمام گهڻي پٺھ تي پيل قوم آهي سنڌ کي قدرت جي طرفان ايترا طعفا مليل آهن جو سوين سالن تائين پنهنجي زندگي آرام ۽ سڪون سان گذاري سگهي ٿي.

In editing file is being corrupted. Send in MS office format, not on mobile composing

ڇاسنڌ جا شهري پاڪستان سان پيارڪندا؟

علي احمد ڇڇر

پاڪستان ملڪ تمام گهڻي جدوجهد ۽ قربانين کان پوءِ حاصل ٿيلخطوآهي. هن خطيکي حاصل ڪرڻلاءِ مختلف قومن قربانيونڏنيونڪنهن جان جيڪنهن مال جيڪنهنزميننجيڪنهنقدرتيوسيلنجي مطلب ته مختلف قسمن جون قربانيونڏنيونويو. پر ڇاانهنقربانين کان پوءِ به پاڪستان جو شهريپنهنجيپاڻکيهڪ آزاد ۽ خودمختيار فرد سمجهيٿو؟ ڇا ان فرد کيپنهنجوبنيادي حق مليرهيوآهي؟پاڪستانملڪهڪفيڊريشنجي طور تيٺاهيوويوجنهن ۾ صوبائيخودمختاريجيڪميٽمنٽٿيلهئي.ڇااڄصوباپنهنجيشهرنقدرتيوسيلنجيمالڪيڪريرهيا آهن؟ ڇاانهنصوبنجيماڻهنکيبنياديسهولتونڏنيونپيونوڃن؟

ان ڳالھ ۾ ڪوشڪ نه آهي ته پاڪستانڪجھصوبنجيگڏجن سان ٺهيو ۽ ان جو ثبوت 1940 واري قراردادآهيجنهن ۾ صوبائيخودمختاري جو به لکيلآهي۽ اهيوڪٿي به لکليل نه آهي ته ٻينصوبن جا ماڻهووڃيڪريڪنهنهڪصوبي ۾ رهن.

جيڪڏهنسنڌجيڳالھڪجي ته ڇاسنڌپاڪستان جو حصوآهي؟ ياپاڪستانسنڌکيپنهنجيقالونيطور فتح ٿيلخطوسمجهيٿو!! ڇاسنڌ ۽ سنڌينکيپنهنجو حق مليرهيوآهي؟ پاڪستان ۾ جيڪيصوبا وفاق کيٽيڪسڏئيرهيا آهن ڇا وفاق انصاف ۽ ايمانداري سان صوبنکيپنهنجوحصوڏئيرهيوآهييا نه!! ڇاصوباپنهنجيوسيلنقدرتيمعدنيات جا مالڪ آهن ياانهنتيٻيوڪوڌاڙوهڻيرهيوآهي؟

پاڪستان ۾ 156 تيلجيکوهن مان 121 تيل جا کوھسنڌ ۾ آهن پاڪستان ۾ 14 لک ٽنتيلپيداٿيندوآهيجنهن ۾ 10 لکھٽن صرف سنڌ مان نڪرندوآهيتيل ۽ گيس کان علاوه ڪاريسونيعنيڪوئلي جا ذخيراماهرنجي مطابق 200 اربٽن کان به گهڻوسنڌ ۾ آهيجنهنجيڪل رقم 25 کربآمريڪيڊالرٻڌائيوئيآهيسنڌجيٻنبندرگاهن بن قاسم پورٽ ۽ ڪراچيپورٽجيڪلآمدني 170 اربروپين کان به گهڻيآهيسنڌ کانڪيترائياربروپيهٽيڪسجي مد ۾ وصول ڪياويندا آهن واپسي ۾ سنڌکيڪيتراپيساڏناويندا آهن تيلگيسڪوئليٽيڪسجيوصولي کان علاوه معدنيادجهڙوڪلوھتامبو جست ۽ ڪيترائيقيمتيپٿرن جو قصير مقدار سنڌ ۾لڀيوينديآهيماهرنجي مطابق پاڪستانجيمجموعيبجيٽ جو 70 کان75 فيصدحصوسنڌ ادا ڪنديآهي اگر جيصوبنجيتيل ۽ گيسجيپيداوار مان ئياندازولڳائيسگهجيٿو ته هر صوبوگيس ۽ تيل جو ڪيتروحصوملڪکيڏيندوآهي مثال طور سنڌ 71.72 سيڪڙوگيسپيداڪندوآهي،پنجاب 5.22 سيڪڙوگيسپيداڪندوآهي،ڪيپيڪي 2.14 سيڪڙوگيسپيداڪندوآهي،بلوچستان 20.90 سيڪڙوگيسپيداڪندوآهيانهنانگناکرن مان اندازولڳائيسگهجيٿو ته سڀ کان وڌيڪجيڪوصوبوگيسپيداڪريرهيوآهي ان کيموٽ ۾ ڪيتريگيس استعمال لاءِنصيبٿيندوآهي.

ان کان علاوه صوباتيل جو ڪيتروسيڪڙوپيداڪندا آهن مثال طور سنڌ 56.13 سيڪڙوتيلپيداڪندوآهي،پنجاب 25.46 سيڪڙوتيلپيداڪندوآهي،ڪيپيڪي 18.32 سيڪڙوتيلپيداڪندوآهي، بلوچستان 0.1 سيڪڙوتيلپيداڪندوآهي.

انهنانگناکرن مان اندازولڳائيسگهجيٿو ته سنڌسڀنيصوبن کان وڌيڪتيل ۽ گيسپيداڪريٿي پر اڄ به سنڌجيڪيترينڳوٺن ۾ ماڻهوناڳاٽيزمانيواريزندگيبسرڪريرهيا آهن ۽ اڄ به ڪاٺين ۽ سڪلڇيڻن سان باھٻاريپنهنجيضرورتن ۾ آڻيندا آهن. ايترنقدرتيوسيلنجي باوجود بهِسنڌينکيپنهنجيتاريخي ۽ قديميسرزمينسنڌتيپنهنجواختيارناهين تمام اختيارات اسلام آباد ۽ راولپنڊي ۾ ويٺلحڪمراننوٽآهينجيڪيسنڌجيڪاري ۽ اڇي جا مالڪٿيوويٺا آهن ان کان علاوه اهيئيسنڌجيبياختيارڪرسي جو فيصلوڪندا آهن اهيئيسنڌجيبيچيني جا ڪارڻ آهن ۽ اهيئيفهاشيلساني ۽ مذهبيدهشتگردمافيان ۽ گروهنجيسرپرستيڪندا آهن ڪڏهنپنهنجندلالنوڏيرنپيرن ۽ مذهبيپيشواهنجيذريعيسنڌينکيانهنجي حق جيحاڪميت کان توجه هٽائڻلاءِگيمڪريٻٽيپالسيونوڙهندا آهن.

سنڌ ۾ سنڌين کان سياسيمعاشي ۽ قومياختيار ختم ڪرڻ سان گڏوگڏانهنکيبنياديانسانينعمتن کان به محروم رکيوويو مثال طور سنڌ ۾ 70 لک ماڻهونرڳوهيپاٽيٽسجي مرض ۾ مبتلا آهن جن جي علاج لاءِڪا سهولت نه آهي نه ئياسپتالون نه ئيبنياديتعليمجي سهولت آهي نه روڊ نه رستا نه پيڻ جو صاف پائيميسرآهي نه سنڌينلاءِوفاقيملازمتون نه ئي روز گار آهي ان کان علاوه ڌارياناچيسنڌينجي روزگار تي قابض ٿيويا آهن سنڌجينوجواننجيبيروزگاريجيوڌندڙبيچينيسنڌينوجواننکيخودخوشيڪرڻتي مجبور ڪريٿي ۽اهائيبيچينيغريب مزدور کيپنهنجنٻچنکيوڪرڻڻتي مجبور ڪريٿيهلندڙ وقت جيڳالھڪجي ته پاڪستان ۾ مهگائيپنهنجياروجتيآهي ان جا ذميوارسياسيحڪمران آهن انهنجيناهلي ۽ غيرذميواراڻيروييڪرپشنجيڪريپاڪستان ۾ مهگائيٿيرهيآهي خاص ڪريسنڌجيحڪمراننسنڌکي 50 کان 100 سان پوئتيڪريڇڏيوآهيانهن جون ناهليونسڀنيجياڳيان آهنجيڪاسنڌي قوم تاريخ ۾ پنهنجيپاڻکيترقييافتاقومن۾ ڳڻائيچڪيآهياڄاهاٻينقومن کان تمام گهڻيپٺھتيپيل قوم آهيسنڌکي قدرت جيطرفانايتراطعفامليل آهن جو سوين سالن تائينپنهنجيزندگي آرام ۽ سڪون سان گذاريسگهيٿي.